Aktualności

Praktyczne wnioski dla biznesu ze sprawozdania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej za 2023 r.

Praktyczne wnioski dla biznesu ze sprawozdania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej za 2023 r.

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) opublikował sprawozdanie roczne za 2023 r. Wzrost liczby zgłoszeń, działania podjęte z urzędu oraz aktualizacja krajowej oceny ryzyka to tylko niektóre przykłady, które świadczą o tym, że w dziedzinie AML/CFT (anti-money laundering/combating the financing of terrorism) dużo się w ostatnim roku działo. Materiał stanowi cenną wskazówkę co do praktyk stosowanych przez nadzorcę.

Nie tylko instytucje obowiązane zgłaszają transakcje

Jak podano w sprawozdaniu, w 2023 r. do GIIFu wpłynęło 4746 zawiadomień opisowych o działalności i transakcjach podejrzanych, tzw. SAR-ów (Suspicious Activity Reports).

4381 zgłoszeń pochodziło od instytucji obowiązanych, 357 od jednostek współpracujących, natomiast 8 miało pochodzenie w „innych źródłach”.

Jednostki współpracujące w rozumieniu przepisów AML/CFT to:

  • organy administracji rządowej,
  • organy jednostek samorządu terytorialnego,
  • inne państwowe jednostki organizacyjne,
  • Narodowy Bank Polski (NBP),
  • Komisja Nadzoru Finansowego (KNF),
  • Najwyższa Izba Kontroli (NIK).

Jakkolwiek ogólna liczba zgłoszeń jest o 5% wyższa niż w roku 2022, to w zakresie zgłoszeń pochodzących od jednostek współpracujących wzrost wynosi ponad 70% rok do roku. Wskazuje to na znaczną aktywizację jednostek współpracujących w zakresie notyfikacji transakcji podejrzanych.

Działania nadzorcy

W 2023 r. wszczęto 3443 postępowania analityczne - niemal 60% więcej niż w 2022 r. Efektem tych postępowań było przekazanie organom ścigania 473 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa prania pieniędzy. Wartość majątku, którego dotyczyły zawiadomienia wynosi 9,61 mld zł.

GIIF dokonał blokad 679 rachunków w związku ze zgłoszeniem SAR przez instytucje obowiązane. Środki zgromadzone na tych rachunkach wykazywały łączną wartość ok. 152 mln zł. W porównaniu do roku 2022 nastąpił wzrost o ponad 73% liczby zablokowanych środków.

Nadzorca wstrzymał 52 transakcje, których wartość opiewała na 4,3 mln zł.

GIIF przeprowadził 9 kontroli w 2023 roku. Nie jest to jednak jedyny podmiot nadzorujący działalność instytucji obowiązanych w zakresie AML/CFT. Pozostali nadzorcy również przeprowadzali kontrole:

  • Narodowy Bank Polski – 497 kontroli,
  • Komisja Nadzoru Finansowego – 19 kontroli,
  • Urzędy Celno-Skarbowe – 35 kontroli,
  • Ministrowie, wojewodowie i starostowie – 13 kontroli,
  • Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa – 4 kontrole,
  • Prezesi Sądów Apelacyjnych – 54 wizytacje.

Znamiennym jest, że w 2023 r. GIIF nie otrzymał żadnego zawiadomienia o nałożeniu przez instytucje obowiązane szczególnych środków ograniczających – zamrożeniu lub nieudostępnieniu wartości majątkowych. W ubiegłym roku po raz pierwszy GIIF wpisał dwie osoby na krajową listę sankcyjną., co zostało wyjaśnione w treści komunikatu nr 66 dostępnego tutaj:

https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-67-w-sprawie-wpisow-na-krajowa-liste-sankcyjna-osob-i-podmiotow-wobec-ktorych-stosuje-sie-szczegolne-srodki-ograniczajace

Istotną aktywnością w 2023 r. było opracowanie drugiej krajowej oceny ryzyka.

Wnioski dla instytucji obowiązanych

Z przedstawionych liczb wynika jasno, że nadzór nad rynkiem w zakresie AML/CFT sprawowany jest aktywnie i proporcjonalnie do jego rozwoju. Coraz większa profesjonalizacja instytucji obowiązanych, jak również coraz wyższe wymagania regulacyjne przekładają się na większą liczbę zgłoszeń i podejmowanych czynności. Dane zawarte w sprawozdaniu, a także w opublikowanej pod koniec zeszłego roku Krajowej Ocenie Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu mogą stanowić istotny wkład w budowanie systemów przeciwdziałania ryzyku prania pieniędzy i finansowania terroryzmu w przedsiębiorstwach i organizacjach będących instytucjami obowiązanymi.



Alicja Mruczkiewicz

Prawnik

Alicja Mruczkiewicz

Adwokat

Alicja Mruczkiewicz

Kontakt:

ul. Rondo ONZ 1
00-124 Warszawa